به گزارش محک، ثبات دو ساله حق مسکن کارگران در سطح ۹۰۰ هزار تومان، انتقاد نمایندگان کارگری را به دنبال داشته و اکنون بحث افزایش چندبرابری حق مسکن کارگران در دستور کار قرار گرفته است. طبق اصل ۳۱ قانون اساسی، داشتن مسکن متناسب با نیاز، حق هر فرد و خانواده ایرانی است و دولت موظف است با رعایت اولویت برای آنها که نیازمندترند به خصوص روستانشینان و کارگران، زمینه اجرای این اصل را فراهم کند. همچنین بر اساس ماده ۷۳ منشور حقوق شهروندی، حق شهروندان است که از مسکن ایمن و متناسب با نیاز خود و خانوادهشان بهرهمند شوند و دولت بر اساس نیاز و با رعایت اولویت و امکانات، زمینه استیفای این حق را فراهم کند.
در همین راستا، حق مسکن کارگران به عنوان یکی از مزایای رفاهی مطابق با قانون کار برای تمام کارگران مجرد و متاهل جهت بهبود معیشت و رفاه بهتر زندگی پیشبینی شده است. کمک هزینه مسکن یکی از آیتمهای بسته مزدی کارگران به شمار میرود که همه ساله با افزایش نسبی، به تصویب شورای عالی کار میرسد و برای اجرایی شدن نیازمند تصویب در هیات وزیران است.
اما متاسفانه در سالهای گذشته به دلیل افزایش هزینههای مسکن و اجارهبها، بیش از نیمی از دستمزد و دریافتی کارگران صرف پرداخت اجارههای سنگین میشود، به همین دلیل کارشناسان و فعالان کارگری تاکید دارند که کمک هزینه مسکن کفاف هزینههای اجاره بها را در شرایط موجود نمیدهد و این مبلغ نیازمند افزایش و بازنگری در شورای عالی کار است.
حق مسکن کارگران در کنار بن خواربار به عنوان مزایای جانبی مزد و فارغ از حقوق و دستمزد به کارگران پرداخت میشود، اگرچه در گذشته این مبلغ تا حدودی میتوانست به رفع نیازهای مالی کارگران به ویژه در بحث مسکن و اجاره بها کمک کند اما امروز با توجه به وضعیت بازار مسکن و اجارههای سرسامآور میتوان گفت که حق مسکن کارگران دیگر در حد یک کمک ناچیز هم به کار نمیآید.
وضعیت فعلی کمک هزینه مسکن کارگران و تغییرات گذشته
در حال حاضر مبلغ کمک هزینه مسکن کارگران در فیش حقوقی کارگران ۹۰۰ هزار تومان است که بر اساس صورتجلسه شماره ۲۹۲ شورای عالی کار در ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۲ از ۶۵۰ هزار تومان به ۹۰۰ هزار تومان افزایش یافت و پس از تایید در هیات وزیران رسمیت اجرایی پیدا کرد. در واقع از سال ۱۴۰۲ تا کنون مدت دو سال است که حق مسکن کارگران هیچ تغییری نکرده و همان ۹۰۰ هزار تومان اعمال میشود.
برای مقایسه تغییرات کمک هزینه مسکن کارگران، جدول زیر خلاصهای از ارقام کلیدی را نشان میدهد:
| سال/دوره | مبلغ کمک هزینه مسکن (تومان) | توضیحات |
|---|---|---|
| پیش از ۱۴۰۲ | ۶۵۰ هزار | مبلغ قبلی |
| از ۱۴۰۲ تاکنون | ۹۰۰ هزار | افزایش یافته اما دو سال ثابت مانده |
| پیشنهاد برای ۱۴۰۵ | تا ۵ میلیون (پیشنهاد کارشناسان) | با توجه به تورم مسکن، ارقام تا این حد پیشنهاد شده |
| شاخص اجارهبها (۱۴۰۰) | حدود ۱۷۵ | هم اکنون بیش از ۲ برابر افزایش یافته |
این جدول نشاندهنده عدم تناسب کمک هزینه مسکن با تورم اجارهبها است و بر نیاز به بازنگری تاکید دارد.
پیشنهادهای افزایش حق مسکن کارگران برای سال ۱۴۰۵
بسیاری از کارشناسان حوزه کار و مقامات کارگری در روزهای اخیر خواستار افزایش مبلغ حق مسکن کارگران برای سال آینده شده و با توجه به تورم مسکن، ارقامی تا ۵ میلیون تومان را هم پیشنهاد کردهاند.
احمد میدری وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی اخیرا در حاشیه مراسم افتتاح طرحهای تعاونی و مجموعههای ورزشی و فرهنگی کارگران سراسر کشور درباره تغییر مبلغ حق مسکن کارگران خاطرنشان کرد: برای سال ۱۴۰۵ پیشنهاد شده که حق مسکن افزایش یابد و افزایش مطرح شده از سوی گروه کارگری ۳ تا ۴ برابر مبلغ فعلی است که قرار است این عدد در جلسه آتی شورای عالی کار مطرح و بررسی شود.
نظرات نمایندگان کارگری درباره مشکلات حق مسکن
پیشتر در سیصد و سی و هشتمین جلسه شورای عالی کار، علیرضا محجوب دبیرکل خانه کارگر با اشاره به عدم افزایش حق مسکن کارگران در دو سال گذشته توضیح داد: نتایج بررسیها نشان میدهد کارگرانی که در دهکهای پایین درآمدی قرار دارند مجبورند رقم قابل توجهی اجاره مسکن بپردازند که همین موضوع شرایط زندگی را برای آنان سخت میکند.
وی ضمن توضیح شاخص اجارهبهای مسکن افزود: شاخص اجاره بهای مسکن در سال ۱۴۰۰ حدود ۱۷۵ بوده که هم اکنون به بیش از ۲ برابر افزایش یافته است و لذا شورای عالی کار باید در این زمینه کار تحقیقاتی دقیقی صورت دهد.
سمیه گلپور رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران در گفتوگویی با تاکید بر لزوم پرداخت معوقات حق مسکن خاطرنشان کرد: طی دو سال گذشته عدد حق مسکن ثابت مانده و هیچ تغییری نداشته است درحالی که باید برای دو سال معوقه حق مسکن را به کارگران میدادند و کمترین انتظار این بود که شورای عالی کار به هیات وزیران نامه مینوشت تا درباره حق مسکن تصمیمگیری کند. وقتی کارفرما حاضر است درصد بیشتری پرداخت کند چرا مداخله دولتی مانع این کار می شود؟
محسن باقری نماینده کارگران در شورای عالی کار نیز در این باره با اشاره به بستههای مزایای جانبی مزد توضیح داد: بستههایی که تحت عنوان مزایای جانبی مزد و حق مسکن در جلسات شورای عالی کار مطرح میشود سال بعد به فراموشی سپرده میشود. در حال حاضر حق مسکن کارگران ۹۰۰ هزار تومان است که تغییری نکرده و شورای عالی کار مصوبهای برای افزایش آن نداشته است بنابراین تمام حرفهایی که درباره بسته حمایتی از کارگران و حق مسکن و … زده میشود تا زمانی که ضمانت اجرایی نداشته باشد، کمکی به معیشت خانوارهای کارگری نمیکند.
راهکارهای پیشنهادی برای تامین مسکن کارگران
کارشناسان و فعالان حوزه کار بر این باورند که با هدف تامین مسکن و اجارهبهای اقشار کمدرآمد به ویژه کارگران، بهتر است میزان اجارهبها در کلانشهرهایی همچون تهران محاسبه و نیمی از آن به عنوان کمک هزینه مسکن کارگران درنظر گرفته شود.
با توجه به در پیش بودن جلسه آتی شورای عالی کار و اعلام وزیر کار مبنی بر پیشنهاد افزایش ۴ برابری حق مسکن توسط نمایندگان کارگری، انتظار میرود مبلغ حق مسکن خانوارهای کارگری برای سال آینده افزایش قابل توجهی داشته باشد.
منبع: ایسنا
نظرات کاربران